Waarom gebeurt femicide vaak bij een relatiebreuk?

25 november 2020
©newsandletters.org
Vandaag is de internationale dag tegen geweld op vrouwen. Soms is dat geweld zo extreem dat vrouwen om het leven komen. De pleger is meestal de partner of ex-partner (de man) en heel vaak is de relatie net op de klippen gelopen. 'De Wereld van Sofie' vroeg aan Anne Groenen, criminologe aan de UCLL en de KU Leuven waarom femicide vaak gebeurt bij een relatiebreuk.

Een relatiebreuk is inderdaad een heel gevaarlijk moment. Dan is de dominante partner plots zijn machtspositie kwijt. Partnergeweld is meestal al lang aanwezig in de relatie, als een sluipend gif, zegt Anne Groenen. Er is vaak een machtsonevenwicht. De identiteit van het slachtoffer brokkelt gaandeweg af door de vele vernederingen en ze kruipt in een rol van onderdanigheid. Beide partners zijn zich daar vaak amper van bewust omdat het een proces is van jaren. Dan wordt het heel moeilijk voor het slachtoffer om uit die rol te stappen. Het is als bij een verslaving : je wordt afhankelijk van het geweld, je weet niet meer hoe het leven zonder is. Vooral omdat er hoopgevende momenten zijn, die helaas snel weer ondermijnd worden. Als het slachtoffer dan toch vertrekt, is de pleger plots alle controle kwijt en ontstaat er een kortsluiting in zijn hoofd : “Als ik je niet mag hebben, zal niemand je hebben” en dat heeft vaak fatale gevolgen. Femicide is het ultieme machtsmisbruik, dan heeft de pleger de volledige controle.

"Er is vaak veel onbegrip in de omgeving"

Er is vaak veel onbegrip in de omgeving van het slachtoffer. "Waarom is ze niet weggegaan, waarom heeft ze het geweld geen halt toegeroepen?" Van op een afstand kan je dat niet begrijpen. Maar als slachtoffer denk je dat je niet weg kan, heb je daar de kracht niet voor, ook al weet je dat de relatie ziek is. Je wordt ook niet altijd geloofd of geholpen als je hulp zoekt. Daarom trekt het slachtoffer dan maar vaak terug naar de partner.

"Mannen zijn vaker de dominante partner en grijpen sneller naar wapens"

De voorbije 10 jaar zijn er ongeveer 40.000 aangiftes van partnergeweld gedaan. Dat is enorm veel en dat cijfer is niet gedaald ondanks alle initiatieven. Dodelijk partnergeweld wordt inderdaad meer door mannen gepleegd. Mannen zijn vaker de dominante partner en grijpen sneller naar wapens bij een ruzie. Een dodelijke combinatie als de stoppen doorslaan bij een relatiebreuk. 

Hoe helpen we dodelijk partnergeweld de wereld uit?

Anne Groenen juicht het toe dat de bevoegde ministers in ons land de afgelopen week een oproep deden om het taboe rond partnergeweld te doorbreken. Want uit een Nederlands onderzoek blijkt dat maar 1 op de 5 slachtoffers naar de politie en de hulpverlening durft te stappen. En dat is maar het topje van de ijsberg. Daarom is een gecoördineerde uniforme aanpak nodig van het federale niveau en de deelstaten. Groenen ontwikkelde een tool om herhaaldelijk partnergeweld in te schatten. En er is ook een risicotaxatielijst met hoogdringende situaties die de politie kan helpen om femicide te voorkomen. De verschillende tools hebben hun nut bewezen maar moeten dringend nationaal uitgerold worden. Er moet sneller ingegrepen worden en het taboe rond partnergeweld moet de wereld uit, zoveel is duidelijk .

Lees ook: