Waarom val ik niet af, ook al sport ik 3 keer per week?

8 januari 2021
Vraag jij je soms af waarom de kilo's er niet afvliegen terwijl je wel drie keer per week sport of enkel slaatjes eet? Prof. dr. Dominique Hansen (UHasselt) is als fysioloog de geknipte man om ons gevecht met de weegschaal te analyseren.

Velen van ons hebben het al wel eens meegemaakt. Je wilt wat kilo’s kwijt, dus begint vol goede moed met sporten. Maar na enkele dagen zie je nog steeds geen effect op de weegschaal. Hoe komt dat en wat kan je eraan doen? “Het is niet omdat je veel sport, dat je meteen een verandering zal zien op de weegschaal”, vertelt Prof. dr. Dominique Hansen in de Universiteit van Vlaanderen.

Niets is zo vervelend als elke dag jezelf in het zweet sporten en het getal op de weegschaal niet zien veranderen. “Maar eigenlijk zegt dat getal op de weegschaal niets”, vertelt Hansen. “Als je alleen gaat bewegen, ga je inderdaad geen spectaculair gewichtsverlies zien. Je moet daarnaast ook je voedingspatroon aanpassen. Als je dan nog steeds geen veranderingen ziet, kan dat aan twee hoofdredenen liggen: namelijk de klinische en fysiologische redenen.”

Klinische redenen

“Eén van de redenen waardoor je niet afvalt, is je lichaamssamenstelling. Dit betekent dat als je veel en zwaar sport, je spiermassa zal toenemen en bijgevolg je lichaamsgewicht ook zal toenemen waardoor het lijkt dat je bijkomt. Je mag je daarom niet focussen op wat het getal op de weegschaal zegt, maar je moet veeleer kijken naar bijvoorbeeld je buikomtrek”, aldus Hansen.

“Daarnaast is het belangrijk om fysiek actief te blijven doorheen de dag. Als je besluit om een half uur intensief te sporten, maar voor de rest de hele dag in je bed ligt, dan zal je minder effect zien dan wanneer je heel de dag door actief blijft. Een stappenteller kan hierbij bijvoorbeeld helpen om je te pushen om actief te blijven doorheen de dag.”

Het internet staat vol foute informatie over wat goed en niet goed zou zijn voor het lichaam

Alleen bewegen is niet genoeg, het is ook belangrijk dat we gezond eten. “Als je veel beweegt, hebben sommige mensen de neiging om onbewust bij te knabbelen. Maar als je te veel tussendoortjes eet, zal je natuurlijk niets merken van de calorieën die je verbrand hebt”, vertelt Hansen. “Het is tenslotte ook erg belangrijk dat we juist sporten. Het internet staat vol foute informatie over wat goed en niet goed zou zijn voor het lichaam. Zo val je bijvoorbeeld niet meer af door op een nuchtere maag of in extreem hoge temperaturen te sporten.”

Hoe meer spieren je activeert tijdens de inspanning, hoe meer calorieën je verbrandt

Maar wat kan je dan wel doen? “Uithoudingstrainingen zijn enorm bevorderlijk, zoals joggen, fietsen, zwemmen en roeien. Het is hier wel belangrijk dat je rekening houdt met de drie pijlers: voldoende lang, voldoende intens en voldoende frequent sporten. Hoe meer spieren je activeert tijdens de inspanning, hoe meer calorieën je verbrandt. Daarnaast is krachttraining ook belangrijk naast inspanningstraining, want hier ga je meer spiermassa ontwikkelen en jezelf beschermen tegen gezondheidskwalen”, aldus Hansen.

Fysiologische redenen

Maar wat moet je doen als je correct sport, goed eet en nog steeds niet afvalt? “Als we een inspanning leveren, stuurt ons brein hormonen uit naar onze vetcellen om vetzuren te lossen. Zo ontstaat de calorieverbranding. Bij sommige mensen die kampen met overgewicht of obesitas, is deze hormonale reactie niet meer intact, waardoor de vetcel niet goed reageert. Hierdoor vallen ze veel minder af dan verwacht”, aldus Hansen. “Helaas bestaat hier momenteel nog geen oplossing voor, maar dat wilt niet zeggen dat sporten ongezond is. Iemand die volgens zijn of haar BMI te veel weegt, kan nog steeds een normale bloeddruk, suikerwaarde, cholesterolwaarde en vetpercentage hebben doordat hij of zij fit is.”

Wat duidelijk is, is dat je geen gezond leven kan leiden zonder beweging. “Sporten zorgt ervoor dat je minder gezondheidscomplicaties zal hebben. Je wordt fitter en sterker en je kan daardoor ook een langer leven leiden. Je fitheid is hierbij doorslaggevend, niet je BMI of gewicht. Gebruik sport dus om je gezondheidsprofiel te verbeteren en focus je minder op het getal op de weegschaal, dat overigens niets zegt”, besluit Hansen. 

Bekijk het college van Prof. dr. Dominique Hansen in de Universiteit van Vlaanderen: